6. BŁ. PIOTR POVEDA CASTROVERDE
Członek Świeckiego Zakonu Karmelitów Bosych, założyciel Instytutu Terezjańskiego, męczennik wojny domowej w Hiszpanii w 1936 r., bł. Piotr Poveda Castoverde [17], urodził się 3 grudnia 1874 r. w Linares w Andaluzji (Hiszpania), w katolickiej rodzinie, otwartej na różnorodność występujących w tym okresie poglądów społeczno-kulturalnych. Wykształcenie podstawowe rozpoczął w jednej z prywatnych szkół swego miasteczka. Idąc za głosem powołania do służby Bożej, już w piętnastym roku życia wstąpił do Niższego Seminarium w Jaén, gdzie uzyskał maturę. Borykając się z kłopotami finansowymi, które mogły nawet uniemożliwić mu dalszą formację, otrzymał opatrznościowo stypendium biskupie i podjął studia filozoficzno-teologiczne w Seminarium w Guadix, należącym do Archidiecezji z Grenady.
Wyświęcony w dnia 17 kwietnia 1897 r. w Guadix na kapłana, kontynuował tam studia teologiczne, podejmując równocześnie wykłady z niektórych propedeutycznych przedmiotów dla młodszych alumnów. Uzyskawszy w 1900 r. doktorat z teologii, zainteresował się bliżej problematyką społeczną mieszkańców swego kraju, w którym wiele rodzin żyło w skrajnym ubóstwie, podczas gdy inni cieszyli się nadmiernym bogactwem. Z pomocą niektórych instytucji i wielu osób prywatnych założył w Guadix szkoły i warsztaty dla ludzi z marginesu społecznego. Jakkolwiek początkowo cieszył się poparciem miejscowych władz i został nawet odznaczony medalem i tytułem honorowego obywatela Guadix, w 1905 r. doświadczył tam wiele przeciwności i musiał wyjechać.
W porozumieniu ze swoim biskupem udał się do Madrytu, a następnie do sanktuarium maryjnego w Covadonga, wśród gór północnej Hiszpanii, gdzie został mianowany w 1906 r. kanonikiem miejscowej bazyliki, oddając się posłudze duszpasterskiej wśród pielgrzymów, modlitwie i refleksji. Odkrył wtenczas potrzebę organizowania systemu kształcenia młodzieży opartego na najnowszych zdobyczach pedagogiki, uświadamiając sobie równocześnie problemy stojące przed hiszpańską oświatą w zmieniającym się szybko świecie. Jego idee na temat wychowania i kształcenia zaczęły przybierać konkretną postać, a wszelkie wysiłki zostały skierowane na ich realizację. Swoje poglądy rozpoczął propagować w licznych publikacjach, z których pierwszą jest książka „Aby żyć po chrześcijańsku” (Para vivir cristianamente),wydana w 1910 r. Równocześnie opracowywał programy nauczania przeznaczone dla nauczycieli i wychowawców, dla których w następnym roku stworzył w Oviedo Centrum Pedagogiczne, a później także Centrum Szkolenia Nauczycieli i Stowarzyszenie Prasy.
W tym okresie Piotr Poveda Castroverde poznał o. Sylweriusza od św. Teresy, karmelitę bosego, późniejszego generała zakonu, wielkiego czciciela św. Teresy od Jezusa. Nawiązała się między nimi prawdziwa przyjaźń. Poveda wstąpił w szeregi członków Trzeciego (Świeckiego) Zakonu Karmelitów Bosych. Urzeczony nauką i przykładem św. Teresy od Jezusa i rozmiłowany w jej duchowości, przeprowadził się w 1913 r. do swej rodzimej diecezji w Jaén, zostając kanonikiem miejscowej kapituły katedralnej, gdzie w porozumieniu z władzami duchownymi i oświatowymi, założył pierwszą w Hiszpanii akademię dla kobiet, znaną jako Dzieło Akademii Terezjańskich. Przywiązując dużą wagę do chrześcijańskiej formacji nauczycieli i popierając emancypację kobiet, stawiał im za wzór życie pierwszych chrześcijan i św. Teresy z Avila. Równocześnie podjął się kierownictwa duchowego grupy nauczycielek, ściśle z nim współpracujących w dziele przekształcenia i udoskonalenia oświaty. Grupa zaczęła się coraz bardziej rozrastać, i jej członkinie bardzo pozytywnie wpływały na przemianę gron nauczycielskich szkół, w których pracowały. W 1917 r. grupa ta uzyskała cywilną i eklezjalną aprobatę jako pobożne stowarzyszenie nazwane „Instytutem Terezjańskim”. Już w 1919 r., na łamach poczytnego miesięcznika (dziś kwartalnika) „EI Monte Carmelo”, wspomniany wyżej o. Sylweriusz, w artykule zatytułowanym „Pobożne Zrzeszenie Córek św. Teresy”, opisał obszernie ideał i działalność instytutu, nazywając jego założyciela „swoim światłym i cnotliwym przyjacielem, kanonikiem z Jaén” [18].
Piotr Poveda Castroverde, przykładny i świątobliwy kapłan, kanonik bazyliki w Covadonga i kapituły katedralnej w Jaén, profesor semianrium i rektor Dzieła Akademii Terezjańskich, w 1921 r. został wezwany do Madrytu, gdzie mianowano go kapelanem królewskim. Włączenie do świty królewskiego dworu nie przeszkodziło mu jednak kierować nadal Instytutem Terezjańskim, który w 1924 r. został kanonicznie zaaprobowany przez Stolicę Apostolską. Założyciel w dalszym ciągu pracował nad konsolidacją swego dzieła, nad ożywieniem i rozwojem różnych aspektów jego misji. Oprócz wielu miast hiszpańskich, gdzie osiedlały się członkinie stowarzyszenia, już w 1928 r. instytut został przeszczepiony do Chile. Styl duchowości Instytutu Terezjańskiego, zgodnie z wytycznymi założyciela, czerpiącego światło z nauki św. Teresy i z karmelitańskiej szkoły duchowości, wyrażał się w radości, prostocie, delikatności, stałym wysiłku zdobywania wiedzy, ciągłej modlitwie i kontemplacji na wzór Dziewicy Maryi - Bożego słowa. W 1929 r. Episkopat Hiszpanii powierzył ks. Piotrowi Poweda Castroverde zorganizowanie duszpasterstwa akademickiego w Madrycie, przede wszystkim dla studentek, a w rok później mianowano go członkiem Zarządu Federacji Studentek Katolickich. W tym samym czasie opracował on projekt erygowania Wydziału Pedagogiki na Katolickim Uniwersytecie Madryckim.
W 1934 r. został założony pierwszy ośrodek Instytutu Terezjańskiego w Rzymie, a Założyciel pracował dla dobra wychowawców i nauczycieli, publikując na ten temat wiele rozpraw i artykułów. Był bowiem przekonany, że chrześcijanie mogą i powinni dołożyć starań, aby zbudować bardziej ludzki i solidarny świat we współczesnym, pluralistycznym społeczeństwie. Często wyrażał opinię, że uczeń Chrystusa powinien żyć wiarą tak, że nawet powinien być gotów oddać za nią życie.
Słowa te mógł niebawem potwierdzić swoim przykładem. Podczas wojny domowej w Hiszpanii, 27 lipca 1936 r. został on aresztowany w Madrycie przez komunistów, którzy nad ranem następnego dnia rozstrzelali go jako wroga ludu.
Rozpoczęty w Madrycie w 1955 r. proces beatyfikacyjny, zakończył się w Rzymie 17 listopada 1992 r., w pierwszą rocznicę kanonizacji św. Rafała Kalinowskiego. W obecności Ojca świętego Jana Pawła II ogłoszono w tym dniu Dekret o heroiczności cnót i męczeństwie Sługi Bożego.
Imię Piotra Povedy Castroverde, kapłana rozmiłowanego w duchowości terezjańskiej, wiąże się z nową drogą i misją ludzi świeckich, a zwłaszcza kobiet, w Kościele i w świecie. Uprzedzając czasy – a jest to szczególna cecha świętych, ustawicznie otwartych na głos Ducha Świętego, który wieje kędy chce(J 2,8), na wiele lat przed ogłoszeniem konstytucji apostolskiej „Provida Mater Ecclesia”, założył on świecki instytut życia konsekrowanego, którego członkinie oddają niezastąpione przysługi na polu pedagogicznym i wychowawczym w wielu Kościołach lokalnych na całym świecie, tj. od 1917 r. w Hiszpanii, od 1928 w Chile, od 1934 we Włoszech, od 1938 w Argentynie, od 1939 w Urugwaju, od 1941 w Gwinei, od 1943 w Boliwii i w Peru, od 1945 w Portugalii, od 1948 w Anglii, od 1950 na Filipinach i w Meksyku, od 1951 w Brayzlii, od 1952 w Izraelu i w Wenezuleli, od 1953 we Francji, od 1954 w Republice Dominikańskiej, od 1955 w Stanach Zjednoczonych, od 1956 w Niemczech, od 1957 w Belgii, od 1959 w Japonii, od 1960 w Irlandii, od 1961 w Kolumbii, od 1963 na Tajwanie, od 1964 w Kongu, od 1971 w Gwatemali, od 1973 w Indiach, od 1985 w Jordanii, i od 1990 w Gwinei Równikowej i Kamerunie. W najbliższym czasie zamierzają też osiedlić się w Czechach i na Kubie, gdzie rozpoczęły już wstępne rozmowy z władzami kościelnymi. Obecnie liczba członkiń instytutu przekracza 4500.
W dniu 10 października 1993 r., Sługa Boży Piotr Poveda Castoverde, wraz z jedenaściorga męczennikami hiszpańskiej wojny domowej, wśród których była także Wiktoria Díez y Bustos de Molina – członkini Instytutu Terezjańskiego – został wyniesiony przez Papieża Jana Pawła II do chwały ołtarzy podczas Mszy św. beatyfikacyjnej na Placu św. Piotra w Rzymie.
Ciało błogosławionego spoczywa w kaplicy instytutu w Los Negrales koło Madrytu. Liturgia czci go poprzez wspomnienie celebrowane w dniu 27 lipca w Kościele hiszpańskim i wśród członkiń Instytutu Terezjańskiego.
Jego duchowe przesłanie scharakteryzował Jan Paweł II w homilii beatyfikacyjnej: „Podobne uczucia [miłości Boga i bliźnich] ożywiały Piotra Povedę Castoverde, założyciela Instytutu Terejańskiego. Potrafił on wytrwać w dawaniu świadectwa aż do przelania krwi. Jego najgłębszym pragnieniem było zawsze wypełniać wolę Ojca jak Jezus. „Spraw Panie - czytamy w jego pismach – abym myślał to, co Ty chcesz, bym myślał; abym chciał tego, co Ty chcesz, bym chciał; bym mówił to, co Ty chcesz, bym mówił; bym czynił to, co Ty chcesz, bym czynił” (Dziennik,15 marca 1933 r.). (...) Nowy błogosławiony, przepełniony głęboką miłością do Maryi Dziewicy, znalazł inspirację do swej pracy apostolskiej, której głównym celem było zwiększanie ewangelizującej obecności chrześcijan w świecie, zwłaszcza w dziedzinie oświaty i kultury, w duchu głębokiego zespolenia z Kościołem, bezwarunkowej wierności i zaangażowania” [19].
